Huishoudelijke wijsheden uit het verleden

Komt super tot zijn recht, ook als je een modern interieur hebt.
Kanten tafellaken, komt super tot zijn recht, ook als je interieur modern is.

Het leuke vind ik, dat als je in een andere regio komt in Nederland, of in België bijvoorbeeld, soms ineens van die ouderwetse huishoudelijkheden opduiken. Zo ben ik eens in een museum geweest in het uiterste noorden van Nederland (Groningen), een deels openluchtmuseum / deels binnenshuis (Het Hoogeland, net voor de waddenkust van Groningen) en daar heb ik ook een ‘reportage’ van gedeeld. Je stapt terug in het verleden, herkende dingen uit mijn eigen jeugd (jaren 70, zoals het wasgoed wat langs de groentetuin van mijn vader altijd hing) en dingen uit verhalen van mijn ouders. Zo is er in Het Hoogeland ook een oude schoolklas te vinden – die zo uit de jaren 30 komt; geboorte decennium van mijn ouders. En nu ben ik onlangs in brugge belgie geweest – ik was daar ooit al eens geweest begin jaren 90; fantastisch, diep middeleeuws en je raakt niet uitgewandeld in het middeleeuwse centrum.

Regionale huishoudelijke bijzonderheden

Kom je in een andere omgeving, dan zie je ineens zaken waar die regio kennelijk om bekend is. Bijvoorbeeld Gouda is echt dé kaas capital van Nederland, met de kaasmarkt en de wereldwijd bekende Gouda kaas (stap maar eens een supermarkt binnen in het buitenland; altijd tref je er Gouda). Friesland staat bekend om de schilderkunst, zoals Hindeloopen schilderkunst, Makkumer aardewerk, zoals Delft bekend staat om Delftsblauw (en er heel veel winkels van in het centrum te vinden zijn, tip: de collectie van de Porceleyne Fles/ Royal Delft is top kwaliteit). Brabant stond bekend om zijn schoenenfabrieken, en natuurlijk om de vele bierbrouwerijen, net als in Zuid-Limburg.

Bij mij aan de muur: door mijzelf geschilderd Delfts Blauw bordje van de Porceleyne Fles - heb er nl. zo'n 2 jaar gewerkt vanaf 1991. Foto: SvdE
Bij mij aan de muur: door mijzelf geschilderd Delfts Blauw bordje van de Porceleyne Fles – heb er nl. zo’n 2 jaar gewerkt vanaf 1991. Foto: SvdE

Kantklossen in Brugge

Brugge staat bekend om zijn handgemaakte kantwerk – nooit geweten! Zoiets ontdek je dan als je de brugge bezienswaardigheden opzoekt. Nu zijn er diverse echte kantwinkels, dus voor echte kant liefhebbers kun je hier goed aan je trekken komen. Ik ken kant vooral van ronde, kanten doekjes die op het hoofdeinde van een fauteuil lagen. Ze lagen daar niet voor niets; zit je veel met je hoofd tegen het hoofdeinde, dan kan dit deel vettig worden door het haar, daarom lagen die kanten (decoratieve) doekjes daar. Dit zie je tegenwoordig werkelijk nooit meer(!) Maar dat is dus zo’n ouderwetse gewoonte die mensen vroeger er op na hielden (tot in de jaren 80 zeker). Ik zie het nog zo voor me, de stoelen bestonden dan meestal uit velours stof.

Kanten lakens, sierkleedjes en tafellakens met de hand gemaakt

En kanten sierkleedjes kun je ook op een klein theetafeltje plaatsen, een bijzettafel. Je zult mensen de kost moeten geven die vroeger een kanten kleedje over een bijzettafeltje plaatsen; ook weer echt uit het verleden. In de kantwinkels van Brugge kun je van alles voor je huis kopen van kant. Ook deels kanten lakens (zó mooi) en tafellakens; dit is echt wat mij betreft uniek, want waar koop je dit nog in Nederland (en waar zie je het überhaupt nog). Dit kant is met de handgemaakt…. Je koopt het bij o.a. Lace Centre en Lace Jewel in Brugge. Ook leuk: wil je zelf aan de slag, dan kun je alle benodigdheden hiervoor kopen bij ’t Handwerkhuisje. Brugge is wel een eindje rijden, maar is ontzettend de moeite waard. Op één dag op en neer is geen punt als je de spits vermijd (want Antwerpen en Gent, wat je moet passeren, is vaak een drama).

Postcodes zoeken, hoe het wel eens fout kan gaan…

You've got mail! Maar dan met de hand geschreven! Gebruik wel altijd de juiste postcode.
You’ve got mail! Maar dan met de hand geschreven! Gebruik wel altijd de juiste postcode.

Vroeger (ik word oud!) verstuurden we in principe alleen maar post, zeker tot 1996. Werkte je op kantoor zoals ik, dan gebruikte je de typemachine voor een zakelijke brief, met velletjes carbonpapier daarachter. Zo had je direct een tastbare kopie, een CC (carbon copy) – die je kon archiveren of naar iemand anders kon versturen (daar komt de CC vandaan).

Natuurlijk, er was de fax, of de telex – maar vooral voor bedrijven. Voor alle overige zaken gebruikte je “de post”: van liefdesbrief tot ansichtkaart – en natuurlijk voor alle officiële zaken. Kleding kon je bij een postorderbedrijf per post bestellen, dan kreeg je een mooi dik boek met daarbij bestelformulieren – er bestond natuurlijk geen internet, laat staan “webshops”, social media of Whatsapp. Alles verliep per post. Daarom ontving iedereen dan ook jaarlijks een nieuwe telefoongids van de PTT (KPN), de gouden gids en een postcode boek. Iedereen van 45 jaar en ouder kan zich dat nog goed voor de geest halen. Beide boeken worden al jaren niet meer uitgegeven; logisch, je zoekt het nu online op. Maar let op: er zijn een paar valkuilen als het aankomt op postcodes opzoeken.

Hoe zit dat, met postcodes opzoeken?

Volgens de data-inzichten van postcode-zoeken.net is een snelle controle van de adresgegevens de beste manier om misverstanden/ vervelende fouten voorkomen.

Nieuw huis, nieuwe cijfers

Vooral rondom een verhuizing is de kans op fouten groot, als je hoofd overloopt met regelzaken. Als je net de sleutel hebt, schiet de vraag wat is mijn postcode (het huisnummer weet je meestal dan weer wel…) soms op de meest onhandige momenten door je hoofd – als iemand er telefonisch om vraagt bijvoorbeeld. Het is verstandig om dit bij twijfel altijd even te checken voordat er fouten insluipen en je verkeerd geregistreerd staat (zeker bij officiële zaken kan dit een probleem zijn, denk aan verzekeraars). Een cijfer omdraaien is in de haast zo gebeurd, maar instanties nemen die fout wel direct over in hun systeem. Je postcode kun je beter niet zomaar googelen, maar echt nachecken op postcode-zoeken.net bijvoorbeeld.

Van straat naar code

Soms zijn er twijfels over wat er nu precies staat, als een postcode met de hand is geschreven. Je kunt dan niet zomaar gokken, want elke straat is opgedeeld in unieke blokken met eigen letters. Via de methode van omgekeerd zoeken zoek je online heel eenvoudig de ontbrekende gegevens erbij. Dit is ook een uitkomst als je het handschrift op een ontvangen kerstkaart niet goed kunt ontcijferen, maar wel graag iets terug wilt sturen. Je maakt je adressenbestand zo weer helemaal compleet en actueel.

Lastige situaties bij nieuwbouw

Bij nieuwbouwwijken loopt de realiteit soms voor op navigatiesystemen. De straatnaambordjes staan er al wel, maar de navigatiesystemen van bezorgdiensten herkennen het adres soms nog niet. Dit zorgt voor veel frustratie als je internet wilt aanvragen of spullen hebt besteld voor je huis – herkenbaar voor mensen in nieuwbouwwoningen. Raadpleeg in dat geval altijd een officiële, actuele bron in plaats van een verouderde kaartendienst. Geef bij leveringen voor de zekerheid een korte routebeschrijving mee aan de chauffeur. Zo voorkom je dat hij je voordeur voorbijrijdt omdat zijn navigatie jouw huis niet herkent.

De valkuilen van nummeringen

Het postcodesysteem is zeer nauwkeurig, maar dat betekent ook dat het nauw luistert. De experts van postcode-zoeken.net waarschuwen vaak voor verwarring tussen tekens die op elkaar lijken. De hoofdletter ‘O’ en het cijfer ‘0’ zijn voor een mens soms lastig te onderscheiden, maar een sorteermachine ziet het verschil direct. Let dus altijd goed op, of check het op de website.

Mocht je vroeger roken op veel plekken?

Tijden veranderen in een razend tempo; met de ban van de sigaret uit de horeca in 2007 was het laatste stukje roken binnen in het openbaar weggevallen. Zelf, als ex-rookster, kan ik me nog alles goed voor de geest halen waar je “vroeger” (want zo lang geleden is het nog allemaal niet) mocht roken in het openbaar, dit artikel is dus een weergave van hoe het vroeger ongeveer ging.

Kom je net als ik uit de jaren 70, of nog van daarvoor, dan had je waarschijnlijk te maken met ouders die rookten, meesters of schoolhoofden die erop los paften, kon je zelf op je 15e of 16e gewoon sigaretten kopen in de winkel, kon je er in de trein één opsteken in de rokerscoupé en rookte je op het MBO gewoon in de aula/ kantine. Op héél veel plekken mocht je dus roken vroeger. Iedereen had z’n eigen merk, daarmee kon je jezelf ook nog profileren. En natuurlijk waren er overal sigarettenreclames buiten op bilboards te zien en in tijdschriften (dit werd begin 2000, of eerder? in de ban gedaan).

Op deze plekken kon je roken vroeger:

Tot wanneer mocht je roken op bepaalde plekken?

  • In de trein mocht je tot 2004 roken in de speciale rokerscoupé. De asbakken waren aan het einde van de armleuning geïntegreerd in diezelfde leuning, zo konden ze er niet uit gesloopt worden.
  • Ja, ook in het vliegtuig mocht je roken, ook hier waren er rokers en niet rokers afdelingen. Dit was tot halverwege jaren 90 toegestaan bij Nederlandse vliegtuigmaatschappijen. Het kon dus voorkomen dat je bij buitenlandse maatschappijen nog wel mocht roken aan boord.
  • Onze hoofdleraar op de basisschool, begin jaren 80, die steevast de 6e klas les gaf, rookte gewoon voor de klas; iets wat wij leerlingen niet raar of apart vonden, maar eigenlijk normaal (we vonden er niets van).
  • In het ziekenhuis was roken nog wel toegestaan in restaurants in de jaren 90. Het roken werd stapje voor stapje verbannen, ook buiten werd rookvrij (nog maar een aantal jaar geleden).
  • Toen ik in de jaren 80 (’87) naar het MBO ging mochten wij leerlingen in de aula roken, daar stonden asbakken en de aula stond dus vaak blauw van het roken. Binnen roken mochten leerlingen niet op de mavo, dus het verschilde wel per school / of per leeftijdscategorie.
  • In de horeca mocht per juli 2008 niet meer binnen gerookt worden, wel waren aparte rokersgedeelten (met eigen entree en gesloten deuren) nog een tijdje toegestaan bij mijn weten. Overigens denken wij de horeca aan restaurants en cafés misschien, maar ook bij V&D of bij IKEA mocht je binnen roken in het rokersgedeelte van het restaurant (ter voorbeeld), dus ook bij winkelketens e.d. die een restaurant hadden, waren rokersplekken.

Speelgoed sigaretten in de vorm van chocolade sigaretten van Sinterklaas

Roken mocht dus op veel plekken. Dit is nu niet meer voorstelbaar en het verbod is beter voor iedereen en het algemeen belang. Kinderen komen tegenwoordig minder in aanraking met sigaretten hierdoor – want wij hadden als kind zelfs “speelgoed sigaretten”, in de vorm van chocolade sigaretten; kon je net doen alsof je rookte en dat vonden we echt leuk als kind! Natuurlijk waren ze er om op te eten, maar als kind stak je ze toch in je mond om te doen alsof je rookte. Daarbij was je ook gewend dat er op verjaardagen sigaretten in glaasjes op tafel stonden voor de gasten, net zoals er zoutjes in bakjes liggen. Héél andere tijden dus, tot ergens in de jaren 70.

De verboden zijn misschien niet voor iedereen even fijn, maar ik blijf van mening dat het veel beter is voor jong en oud. Vaste rokers kunnen net even wat minder vaak een sigaret opsteken. Kinderen hoeven niet meer in rookwalmen te zitten – win win dus.

Was het bekend in de jaren 70 en 80 dat roken slecht voor je was?

Ja, het was bekend dat roken slecht voor je gezondheid was, ook destijds. Wellicht dat men tegenwoordig meer kennis heeft over de uiteenlopende ziektes die roken met zich meebrengt.

Ik kan mij herinneren dat onze biologieleraar begin jaren 80 een wit zoekdoekje naast de deur had gehangen, met daarom een bruine grote vlek. Dat was de rook uitademing van iemand op dat betreffende zakdoekje. Een waarschuwing dus. Aan kinderen en jongeren werd aan alle kanten destijds geprobeerd bij te brengen niet te gaan roken. Ook toen werden er rijbewijzen beloofd aan jongeren als zij niet zouden gaan roken.

Handig om te weten: Hoe heten de verschillende huwelijksjaren?

Tijd voor een feestje! Maar hoe heten de verschillende huwelijksjubilea?
Tijd voor een feestje! Maar hoe heten de verschillende huwelijksjubilea?

Hoe noem je 25 jaar getrouwd, of 40, of zelfs 80 jaar getrouwd? Ja, het komt voor: echtparen die 80 jaar zijn getrouwd! Je noemt 80 jaar getrouwd een ‘eiken huwelijk’. Want dit huwelijk staat als een eik; eiken worden heel oud zoals we allemaal weten, net als dit huwelijk een hoge leeftijd heeft gehaald. Voor getrouwde stellen is een huwelijksjubileum een mijlpaal. De eerste huwelijksjaren zijn ieder jaar een mijlpaal, met een eigen huwelijksjubleum naam. Pas na 15 jaar getrouwd worden de jubilea in stappen van 5 jaar genomen.

Hoe noem je een bepaald jaar getrouwd?

De huwelijksjubileum namen op een rij | Print de lijst in pdf

Aantal huwelijksjaren Huwelijksjubileum namen overzicht
1 jaar getrouwd Katoenen huwelijk
2 jaar getrouwd Papieren huwelijk
3 jaar getrouwd Leren huwelijk
4 jaar getrouwd Zijden huwelijk
5 jaar getrouwd Houten huwelijk
6 jaar getrouwd IJzeren huwelijk
7 jaar getrouwd Wollen huwelijk
8 jaar getrouwd Blikken huwelijk
9 jaar getrouwd Aardewerk huwelijk
10 jaar getrouwd Tinnen huwelijk
11 jaar getrouwd Stalen huwelijk
12,5 jaar getrouwd Koperen huwelijk
13 jaar getrouwd Kanten huwelijk
14 jaar getrouwd Ivoren huwelijk
15 jaar getrouwd Kristallen huwelijk
20 jaar getrouwd Porseleinen huwelijk
25 jaar getrouwd Zilveren huwelijk
30 jaar getrouwd Parelen huwelijk
35 jaar getrouwd Koraal huwelijk
40 jaar getrouwd Robijnen huwelijk
45 jaar getrouwd Saffieren huwelijk
50 jaar getrouwd Gouden huwelijk
55 jaar getrouwd Smaragden huwelijk
60 jaar getrouwd Diamanten huwelijk
65 jaar getrouwd Briljanten huwelijk
70 jaar getrouwd Platina huwelijk
75 jaar getrouwd Albasten huwelijk
80 jaar getrouwd Eiken huwelijk
90 jaar getrouwd Granieten huwelijk

10 Nederlandse spreekwoorden met dieren

Snoezige cavia, is er over jou ook een gezegde? Foto: S.v.d. Ent
Snoezige cavia, is er over jou ook een gezegde? Foto: S.v.d. Ent

Spreekwoorden met dieren spreken hartstikke aan. We dichten dieren allerlei kwaliteiten toe, zoals de sluwe vos, of de wijze uil, maar honden en apen: dát zijn onze favorieten getuige de onderstaande spreekwoorden.

10 bekende Nederlandse spreekwoorden met dieren:

  1. Blaffende honden bijten niet: lijkt iemand heel onaardig? In werkelijkheid zal hij je geen kwaad doen, hij lijkt erger dan hij is. Dat kan ook voor blaffende honden gelden, die hoeven niet te bijten.
  2. Daar komt de aap uit de mouw: ineens wordt het duidelijk: iemand had hele andere intenties dan het leek. Ineens wordt alles duidelijk, de aap is uit de mouw gekomen!
  3. Een gegeven paard mag je niet in de bek kijken: je mag een cadeau niet kritisch beoordelen of bekijken, dat is nogal ondankbaar.
  4. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is: ieder mens of dier heeft zijn eigen karakter en kenmerken en zo gedraagt (zingt) hij ook.
  5. Zo duf als een konijn: als je jezelf heel moe voelt en heel duf.
  6. Oude koeien uit de sloot halen: terugkomen op vervelende situaties uit het verleden, tot vervelends aan toe. Daarom zeggen anderen vaak ook: géén oude koeien uit de sloot halen.
  7. Struisvogelgedrag: (synoniem: struisvogel politiek), je kop in ’t zand steken. Doen of iets wat lastig en vervelend is, er niet is. Je verbergen dus voor problemen en lastige situaties.
  8. Met haviksogen volgen: als je iets nauwlettend tot in detail in de gaten houdt (meestal vinden anderen dit erg onprettig en bemoeizuchtig).
  9. Op alle slakken zout leggen: ontzettend kieskeurig zijn en pietluttig, alles is een probleem voor je, tot het kleinste aan toe (heel vermoeiend voor andere mensen).
  10. Moeten plassen als een rund: heel, heel, héél nodig moeten plassen!

Ook interessant:

10 bekende Bijbelse gezegden

Bijbelse gezegden zitten vol rake waarheden. Zowel uit het Oude Testament komen zeer bekende gezegdes voor, maar ook Jezus sprak prachtige, bekende gezegden, die we tot op de dag van vandaag mogen gebruiken.

Oud Hollandse spreuk aan een gevel, locatie Groningen. Foto: S.v.d.Ent
Oud Hollandse spreuk (gevel in Groningen), verwijzend naar het laatste oordeel.

Alwaer gij siet
Denckt wat gij doet
Al wat gij doet
Denckt an het einde

Vrije vertaling:
Waar je ook bent, bedenk wat je doet (beoordeel je handelen)
Wat je ook doet, denk aan het einde (laatste oordeel)

10 bekende Bijbelse gezegden

  1. De splinter in het oog van de ander zien, maar niet de balk in je eigen oog (Jezus Christus): kritiek hebben op het kleinste ding van de ander, maar je eigen fouten -tot zelfs de grootsten aan toe- zie je niet.
  2. Hij zonder zonde werpe de eerste steen (Jezus Christus): wat een práchtig gezegde en het geldt voor ons allemaal: Degene zonder zonden mag een ander veroordelen, verwerpen, of straffen. Maar dat kan helemaal niet, want we zondigen allemaal. Jezus nodigt ons dus uit om eerst eens naar onszelf te kijken, voordat we anderen veroordelen.
  3. Als donderslag bij heldere hemel: zo zal het koninkrijk van God komen, als een dief in de nacht. Dit betekent dus: een totaal onverwachtse gebeurtenis.
  4. Bezint eer ge begint: overdenk iets eerst voordat je er aan begint. Denk dus vooraf goed na.
  5. In het duister tasten: geen idee hebben wat er gaande is.
  6. Als een roepende in de woestijn: anderen proberen te waarschuwen, maar niemand luistert.
  7. Behandel anderen zoals je zelf behandelt wilt worden (Jezus Christus): deze behoeft absoluut geen uitleg. Denk dus goed na over hoe je anderen behandelt.
  8. Je oogst wat je zaait: zoals je hebt gehandeld en je hebt gedragen, zo zul je het terug ontvangen uiteindelijk (want die dag komt) van anderen.
  9. Oog om oog, tand om tand: met gelijke munt terug slaan. Precies datgene terugdoen wat een ander jou aangedaan heeft. Gezegde uit het oude testament, wat minder pacifistisch was dan Jezus.
  10. Waar de mond vol van is, stroomt het hart van over: datgene waarover je het meest hartstochtelijk spreekt, datgene ligt je het meest nabij aan het hart.

Ook interessant:

10 x gezegden over het weer

Welk weer staat ons te wachten? Spreekwoorden komen soms met wijsheid! Foto: Svdent
Welk weer staat ons te wachten? Spreekwoorden komen soms met wijsheid! Foto: Svdent

Wij Nederlanders zijn dol op gezegden over het weer in alle soorten. Lees hier 10 x oud Hollandse gezegden over het weer!

10 oud Hollandse gezegden over het weer:

  1. Geen vuiltje aan de lucht: alles is prima, er is niets verontrustends. Of: de lucht is strak blauw, geen slecht weer opkomst. Synoniem: er is geen wolkje aan de lucht.
  2. Voor niets gaat de zon op: met andere woorden: niets is gratis, alleen de zonsopkomst is gratis.
  3. Ochtend rood, water in de sloot: is er ’s ochtends vroeg bij zonsopkomst in de verte een rode lucht te zien, dan is er regen op komst
  4. Maart roert z’n staart: in de maand maart kan je van alles verwachten: van een vroege voorjaarszon en de eerste warmen dagen, tot vorst en beestenweer.
  5. April doet wat ‘ie wil: van deze maand kun je ook warmte en kou verwachten. Niets is dus zeker in april.
  6. Na regen komt zonneschijn: na een vervelende periode breekt er altijd wel weer een goede periode aan.
  7. Hoge bomen vangen veel wind: hooggeplaatste personen kunnen veel kritiek verwachten, net zoals hoge bomen meer wind vangen dan laag struikgewas.
  8. Advies in de wind slaan: als je niets doet met tips en raad van anderen.
  9. Een zwaluw maakt nog geen zomer: zwaluwen in de lucht horen bij de zomer, maar als je er slechts één gezien hebt, wil dat nog niet zeggen dat de zomer in aantocht is.
  10. De Russische beer: dit is koude poollucht uit Rusland

Ook interessant:

10 x grappige gezegden over eten

Wat zijn de grappigste gezegden over eten? Lees ze hier! Foto: SvdEnt
Wat zijn de grappigste gezegden over eten? Lees ze hier! Foto: SvdEnt

Leuke, oud Hollandse grappige gezegden over eten. De beste 10 op een rij!

10 x grappige gezegden over eten:

  1. Met lange tanden eten: Je vindt de maaltijd niet te (vr)eten en trekt je bovenlip op zo vies als je het vindt (dus zijn je tanden zichtbaar). Wie met overduidelijk weerzin zit te eten, die eet met lange tanden.
  2. Dan zijn de rapen gaar: Oei, oei, als de rapen gaar zijn ben jij nog niet jarig: dit betekent niet veel goeds, want als de rapen gaar zijn, dan komen er hele vervelende gevolgen en meestal is er iemand héél boos!
  3. De hond in de pot vinden: ai, een leeg bord aantreffen, er is geen eten meer voor je over – de hond was je, bij wijze van spreken, voor. Omdat jij zo laat bent is er niets voor je over.
  4. Eten wat de pot schaft: gewoon mee eten met wat er thuis, of wat bij een ander op tafel komt. Met de pot mee eten dus.
  5. Wat de boer niet kent, vreet ‘ie niet: iets wat iemand niet kent, dat eet hij niet. Onbekend voedsel, daar moet de boer niets van weten!
  6. Voor een appel en een ei: als iets spotgoedkoop was, dan heb je het ‘voor een appel en een ei’ gekocht. Lekker dus.
  7. Laat het kaas niet van je brood eten: kom voor jezelf op! Laat anderen niet met je sollen!
  8. De liefde van de man gaat door de maag: je kunt een man gek op je maken door hem de lekkerste maaltijden te serveren!
  9. Boter op je hoofd hebben: doen alsof er geen vuiltje aan de lucht is: er is iets aan de hand, maar jij weet zogenaamd van niets.
  10. Ouwe taart of ouwe bes: ohh, niet zo aardig, andere namen voor een oude vrouw.

Ook interessant:

Rijmpjes en versjes uit de oude doos

Haal herinneringen op aan rijmpjes en versjes uit de oude doos. Foto: SvdEnt
Haal herinneringen op aan oude kinderliedjes van vroeger. Foto: SvdEnt

Wat is er leuker dan kinderrijmpjes en oude kinderliedjes van vroeger eens uit de oude doos te halen. Een greep van vroeger, van de oude kinderliedjes en kinderrijmpjes die wij als kleuters meekregen in de jaren 70! 

Rijmpjes en versjes uit de oude doos

Als je iemand moest uitzoeken die met iets moest beginnen, zoals verstoppertje, gebruikten we ‘Iene miene mutte’ – de variant van ‘steen, papier, schaar’.

Functionele rijmpjes uit de oude doos:

Iene miene mutte

Iene miene mutte,
tien pond grutten,
tien pond kaas,
Iene miene mutte is de baas.
A, f, af
jij
krijgt
de
straf

(de ouderwetse variant van ‘steen, papier, schaar’)d

Naar bed, naar bed, zei Duimelot tekst

Naar bed, naar bed, zei Duimelot.
Eerst nog wat eten, zei Likkepot.
Waar gaan we dat halen, zei Lange Jan
In grootmoederskastje, zei Ringeling
Dat ga ik verklappen, zei het kleine ding!

Dit is een leuk vinger rijmpje voor als je kind gaat slapen.
(Duimelot is je duim, Likkepot de wijsvinger, Lang Jan de middelvinger, Ringeling de ringvinger en ’t kleine ding de pink).

In spin de bocht gaat in tekst

In
spin
de bocht gaat in.
Uit
spuit,
de bocht gaat uit.

(Herhalend op touwspringen, waarbij telkens een kind erin kwam, een keer mee sprong en dan weer eruit sprong)

We gaan nog niet naar huis

En we gaan nog niet naar huis,
nog lang niet, nog lang niet,
en we gaan nog niet naar huis,
want moeder is niet thuis!
(herhalen, zolang als je wilt)

Ben je boos pluk een roos tekst

Ben je boos,
pluk een roos.
Zet ‘m op je hoed,
dan ben je morgen weer goed!

(dit zeiden kinderen vroeger tegen elkaar, maar ook wel ‘ns ouders tegen de kinderen; een ongewenst antwoord waar kinderen soms nóg bozer van werden!)

Hocus Pocus tekst

Hocus, pocus, Pilatus, pas,
ik wou dat jij een …….. was!

(langzaam uitspreken – en we kennen het nog wel, je kunt van alles invullen, bijvoorbeeld: ik wou dat jij een kikker was! Neem een stafje in je hand, dat maakt het nog leuker. Wijs heen en weer zwaaiend in de lucht en bij het woord ‘kikker’ -of wat dan ook- wijs je diegene aan; die moet dan een kikker nadoen).

Uit de oude doos! Foto: SvdEnt
Uit de oude doos! Foto: SvdEnt

 

Lastige uitprekers: 

Liesje leerde Lotje lopen tekst

Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Linde laan

Koetsier poetst de postkoets tekst

De koetsier poetst de postkoets
(probeer snel uit te spreken, een echte tongbreker!)

Allemachtig prachtig tekst

Allemachtig prachtig: achtentachtig kamelen drachtig!

Versjes uit de oude doos:

Jan Huigen in de ton tekst

Jan Huigen in de ton,
met een hoepeltje erom,
Jan Huigen,
Jan Huigen,
en de ton die viel in duigen

Zeg ken jij de mosselman tekst

Zeg ken jij de mosselman,
de mosselman, de mosselman.
Zeg ken jij de mosselman,
die woont in Scheveningen.

Ja ik ken de mosselman,
de mosselman, de mosselman,
ja ik ken de mosselman,
die woont in Scheveningen

Samen kennen wij de mosselman,
de mosselman, de mosselman,
samen kennen wij de mosselman,
die woont in Scheveningen.

Altijd is Kortjakje ziek tekst

Altijd is Kortjakje ziek,
midden in de week maar zondags niet.
Zondags gaat zij naar de kerk,
met een boek vol zilverwerk.
Altijd is Kortjakje ziek,
midden in de week, maar zondags niet.

‘k Zag twee beren broodjes smeren tekst

‘k Zag twee beren broodjes smeren,
oh dat was een wonder!
’t Was een wonder,
bovenwonder,
dat die beren smeren konden.
Hi hi hi,
Ha ha ha,
‘k Stond erbij en ik keek ernaar!

Slaapliedjes

Slaap, kindje slaap tekst

Slaap, kindje slaap,
daarbuiten loopt een schaap.
Een schaap met witte voetjes,
die drinkt z’n melk zo zoetjes.
Slaap, kindje slaap,
daarbuiten loopt een schaap.

Ik ga slapen, ik ben moe tekst

Ik ga slapen, ik ben moe,
‘k sluit mijn beide oogjes toe.
Here houd ook deze nacht,
over mij getrouw de wacht,
amen.

Zingende kinderen oud poëziealbum plaatje. Foto: SvdEnt
Zingende kinderen oud poëziealbum plaatje. Foto: SvdEnt

In de Haagse stoomtrein zat een krokodil

(dit zong mijn schoonmoeder, van 1937, altijd voor mijn zoon!)

In de Haagse stoomtrein zat een krokodil.
Ieder die voorbij kwam, beet ‘ie in zijn bil.

Lelijke, stoute krokodil!
Mag niet bijten in mijn bil!
‘k Zal de politie halen,
dan moet jij betalen!

Klap eens in je handjes tekst

Klap eens in je handjes,
blij, blij, blij.
Op je boze bolletje, allebei.
Handjes in de lucht,
handjes in de zij:
Zó varen de scheepjes voorbij,
zó varen de scheepjes voorbij.

In Holland staat een huis tekst

In Holland staat een huis.
In Holland staat een huis.
In Holland staat een huis ja, ja,
van je singela, singela, hopsasa.
In Holland staat een huis, in Holland staat een huis!

Berend Botje ging uit varen tekst

Berend Botje ging uit varen,
met z’n scheepje naar Zuidlaren.
De weg was recht, de weg was krom,
nooit kwam Berend Botje weerom.

Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven
waar is Berend Botje gebleven?
Hij is niet hier, hij is niet daar,
hij is naar Amerika

Amerika, Amerika,
driemaal in de rondte van je hopsasa.
Amerika, Amerika,
driemaal in de rondte van je hopsasa.

Twee emmertjes water halen

Twee emmertjes water halen,
twee emmertjes pompen.
De meisjes op de klompen,
de jongens op de houten been.
Rij maar door mijn straatje heen.

Van je ras ras ras,
rijdt de koning door de plas.
Van je voort voort voort,
rijdt de koning door de poort.
Van je erk erk erk,
rijdt de koning door de kerk
Van je één – twee – drie!

Poesje mauw tekst

Poesje mauw,
kom eens gauw!
Ik heb lekk’re melk voor jou.
En voor mij,
rijstebrij,
oh wat heerlijk smullen wij!

Hondje waf,
Waf waf waf.
Blijf eens van mijn lekkers af.
Kom eens hier,
aardig dier.
Oh wat hebben wij plezier!

Ook héél leuk:

Je ‘computer verleden’, hoe tijden veranderd zijn

Mijn állereerste kennismaking met een computer was bij een schoolvriendin thuis. Daar stond ie, in haar slaapkamer: een commodore, omstreeks 1985. Een kale grote beeldbuis met een knipperende cursor in een groot zwart vlak. We vonden er niets aan als 14-jarigen. Toen in 1990 computers steeds meer in kwamen, wilde ik er ook een, het werd een Olivetti (geen idee meer welk model) – natuurlijk zónder internet, dat bestond mainstream nog niet in 1991.

MS-DOS commando’s geven

Om iets voor elkaar te krijgen, bijvoorbeeld typen, of een game vanaf een floppy spelen, moest je een pad afwerken, commando’s geven in MS-DOS, bijvoorbeeld “A:”(ga naar diskette). Op een gegeven moment kon je precies die dingen doen, zoals gamen vanaf een diskette (denk Wolfenstein 90’s), of typen en een brief opstellen in Wordperfect 5.1 (eerst op cursus natuurlijk!) om iets met je computer te kunnen. Ik vond het altijd héél indrukwekkend, als iemand zo makkelijk al die commando’s kon toepassen: dát niveau.. het leek zo ingewikkeld.

Maar toen was daar Windows en kwamen Word en Excel; je had het zo onder de knie(!) Natuurlijk; het wees zichzelf allemaal. Met het hele kantoor gingen we in 1993 op Excel en Word cursus én internet kwam ook nog eens op. Ik hoor in gedachte nog de typische geluiden van de modem als hij werd verbonden met de telefoonlijn. Op kantoor ging die telefoonlijn maar een paar keer per dag even een half uurtje aan, anders was te duur. De fax hadden we nog volop in gebruik; de telex namen we in 1992 afscheid van. En wauw, een paar jaar laten zaten we allemaal aan de kabel en kon je gewoon altijd internetten. Pre-internet tijd zat ik op kantoor zo op gestolen momenten wel eens te “mijnen vegen” – het was dát, of patience. Ja: tijden zijn veranderd!

Heel nerdy hier nog wat MS-DOS commando’s, voor de liefhebber.

De meest voorkomende MS-DOS commando’s:

  1. DIR: Toont een lijst van bestanden en submappen in de huidige directory.
  2. CD: Verandert de huidige directory.
  3. MD: Maakt een nieuwe directory.
  4. RD: Verwijdert een lege directory.
  5. COPY: Kopieert een of meer bestanden naar een andere locatie.
  6. DEL: Verwijdert een of meer bestanden.
  7. REN: Hernoemt een bestand of een groep bestanden.
  8. TYPE: Toont de inhoud van een tekstbestand.
  9. EDIT: Opent het MS-DOS tekstbewerkingsprogramma.
  10. FORMAT: Formatteert een diskette of een ander opslagapparaat.
  11. CHKDSK: Controleert de integriteit van een schijf en repareert indien mogelijk fouten.
  12. DISKCOPY: Kopieert de inhoud van een diskette naar een andere diskette.
  13. XCOPY: Kopieert bestanden en directorystructuren en ondersteunt meer opties dan het COPY-commando.
  14. ATTRIB: Toont of wijzigt de attributen van een bestand of map (zoals alleen-lezen, verborgen, systeem).
  15. TREE: Toont een grafische weergave van de directorystructuur van de schijf.
  16. PING: Test de connectiviteit met een ander netwerkapparaat via het ICMP-protocol.
  17. IPCONFIG: Toont de IP-configuratie van het lokale systeem.
  18. NET: Beheert netwerkbronnen zoals gedeelde mappen en printers.
  19. TASKLIST: Toont een lijst met actieve processen.
  20. TASKKILL: Beëindigt een actief proces.
  21. HELP: Toont een lijst met beschikbare MS-DOS-commando’s en hun korte beschrijvingen.
  22. EXIT: Sluit de MS-DOS-opdrachtprompt.