Ooit, in een ver verleden, ben ik een week naar Denemarken geweest. Een vriendin van ons, als begin twintigers, liep daar stage, vlakbij de stad Randers. Ze had ons al geïnformeerd dat e.e.a. heel anders verliep in Denemarken dan bij ons. En aangezien ze bij een Deens gastgezin verbleef streken wij daar ook neer; we waren van harte welkom! Het bleek een klein gehuchtje. Natuurlijk was het ijzig koud toen we daar in februari arriveerden; je voelde de temperatuur dalen naar mate we verder vanuit Duitsland naar het noorden trokken. Later heb ik ook eens, bevangen door het mooie Scandinavië, een overtocht per boot gemaakt naar Kristiansand met de Kristiansand ferry – stom genoeg had ik mijn reistabletten niet bij me – altijd doen!
Boottocht maken over de Noordzee? Vergeet je reispillen niet!
De Noordzee kan juist daar erg ruig te keer gaan, dus twijfel je of je per land of boot gaat: neem in het laatste geval absoluut iets tegen zeeziekte mee(!). Want werkelijk, het was enerzijds fantastisch, je vertrekt nl. in de middag, dus dan krijg je de meest mooie, weidse vergezichten over zee te zien, maar al voor het eten voelde ik me niet goed worden. En Kristiansand, op aanraden van een vriendin bezocht, was echt fantastisch – een schattig dorpachtig stadje (zo voelt het), met gekleurde huisjes aan een mooie baai in Noorwegen, is absoluut een bezoek waard (net als de omgeving van Kristiansand), maar de boottocht van maar liefst 18 uur kan hels zijn! Direct uiteraard ter plekke iets gekocht voor de terugreis, en dat hielp als een tierelier. Want my oh my, ik was op de heenreis hondsberoerd en kroop over het gangpad naar het toilet, kon door de deining niet meer rechtop lopen. Het brak los toen ik een jongetje achter ons enthousiast hoorde zeggen: ‘het lijkt wel Six Flags!’
Maar om terug te komen op onze ervaring in Denemarken: sommige leefgewoonten verlopen daar anders dan bij ons, erg bijzonder!
Typisch Deens/ Scandinavische ‘dingen’
Randers in Denemarken ligt vrij noordelijk, maar tijdens de terugreis bezochten we ook Aarhus en Odense. Toen we in het gehucht bij Randers arriveerden, bij het gastgezin, en we daar een warme maaltijd kregen, leken we wel ‘de aardappeleters’. Om te beginnen zaten we in een vrij donkere woonkamer, met een paar schemerlampjes. De pannen met eten stonden niet op tafel, maar werden doorgegeven. Je zit dus aan tafel, schept bijvoorbeeld aardappels op, en geeft de pan dan door aan degene naast je (met de klok mee), idem met groente en vlees. Ben je uitgegeten, dan zeg je “tak for mad” (dit had onze vriendin ons al geïnstrueerd van te voren). Het was echt een kneuterige beleving, maar leuk!
Ook de badkamer was een “beleving”. Daar denk ik met warme gevoelens aan terug! In die ijzig koude periode (geen sneeuw gelukkig) hadden deze mensen vloerverwarming, maar dan niet zoals wij dat kennen: in het midden van de badkamer stond nl. een grote ingebouwde ketel waar door henzelf drank of bier in werd gestookt/ gebrouwen (schijnt vaker voor te komen gezien de hoge kosten voor drank in Scandinavië). De leidingen die hiervoor onder de grond doorliepen, verwarmden de vloer van de badkamer. Zoiets heb ik dus nog nooit eerder in mijn leven gezien(!) En ja, wij waren begin 20, dus we gingen ook stappen uiteraard. De jongeren daar, destijds i.i.g., stonden buiten eerst ‘in te drinken’ voordat zij een disco ingingen, want binnen waren de drankjes niet te betalen. En als Scandinaviërs gaan drinken, dan kunnen zij ook echt losgaan, vertelde onze vriendin. Ze staan wat dat betreft “aan/ of uit” (niet op dagelijkse basis natuurlijk!).
Schoenen uit svp!
Ook is het in Denemarken – en waarschijnlijk in andere Scandinavische landen – zeer gebruikelijk om je schoenen uit te trekken bij de deur. Bij sommige deuren zie je diverse schoenen buiten staan. Het leuke in Denemarken is, vooral in landelijk Denemarken, dat mensen nog vrijer wonen, deuren worden niet op slot gedaan, het is een beetje de oud Hollandse sfeer. Wat ook zo prettig is: er is veel meer natuur én veel minder inwoners dan bij ons (buiten de drukkere steden natuurlijk). In Denemarken zie je ook nog piepkleine huisjes staan in oude stadswijken. Zo bezochten wij het huisje van Hans Christiaan Andersen in Odense; een echt heel laag huisje!
Banket? Mwa, doe mij maar het Hollandse banket
Lekkernijen (zoetigheid, snoep/ bakkerij) vind ik zelf meestal niet zo heel lekker in Scandinavische landen; het ziet er meestal lekkerder uit dan dat het is (tot mijn teleurstelling als zoetekauw). Geef mij maar het Nederlandse banket. Wat dat betreft vind ik Scandinavië meer overeenkomsten vertonen met Duitsland dan met Nederland. Uit eten gaan was wel een genot, nog nooit zoveel zalm op in de meest waanzinnige dressings, en andere lekkere verse voeding.
In Denemarken, net als in andere Scandinavische landen, maar ook wel in Duitsland, zie je veel ‘gekleurde’ woningen, oranje, geel, of lichte kleuren groen, blauw, zalmkleurig. Dit doet al anders aan dan bij ons. We zijn bij verschillende ‘locals’ op bezoek geweest, waar sommige andere klasgenoten van haar logeerden, en de inrichting varieerde van oubollig tot Ikea-achtig (jaren 90), dat viel op.
Scandinavië is natuurlijk een breed begrip, maar het ruime wonen en de uitgestrekte bossen en de natuur, dát is een verademing!
