Huishoudblog

Hieronder leezie typisch plat Rotterdamse woorden en zinnen. En je weet ut: in plat Rotterdams zitten natuurlijk soms ook lelijke verwensingen, ziektes en scheldwoorden….

Typisch plat Rotterdamse woorden, zinnen en uitspraken

Wat is typisch Rotterdams en wat zijn typisch Rotterdamse woorden en zinnen? Onderstaand is voornamelijk ‘ruw – volks’, en wordt dus door een kleinere minderheid gesproken.

1. Abbelement – abonnement
2. Azik bij je moe kome gaat-ut pijn doen hè – dreigende taal aan iemand die niet wil luisteren en waar een conflict mee dreigt.
3. Azze-ze – als ze
4. Azzie – als je
5. Boeren – bewoners van dorpen rond Rotterdam – vooral vroeger was dat in zwang.
6. Broekie lopen – van achteren wordt je broek omhoog getrokken, met striemende broek in je kruis, half opgelicht, word je gedwongen te lopen.
7. Echwel – zeker weten dat dat zo is!
8. Dat flat – typisch Rotterdams is om te zeggen “dat flat” ipv “dat flatgebouw”, of “die flat”.
9. Dat smoel – ‘moet je dat smoel zien’ (ipv ‘dat smoelwerk’) – iemand met een vervelende gezichtsuitdrukking.
10. De kit – politieagenten
11. De mart – de markt
12. De ’t’ weglaten, of juist toevoegen waar het niet hoort. Bijvoorbeeld: Ik gaat daar niet heen. Of, ‘hij kook z’n eten’.
13. De Oosterhof – winkelcentrum Alexandrium (voormalige Oosterhof, echter al zo’n 25 jaar geen Oosterhof meer).
14. De Zwaan – Erasmusbrug
15. Een bakkie doen – Koffie drinken.
16. Effen is een stof – Als iemand iets vraagt waarin ‘ff’ wordt gebruikt, zoals ‘kommie ff?’, dan kun je afwijzend reageren door te zeggen: ‘effen is een stof’. Je hebt dus geen zin, of wilt iets niet doen.
17. Geouweteringhoer – als iets zwaar irritant is.
18. Gers – tof, gaaf – hoewel het tegenwoordig niet veel meer wordt gebruikt.
19. Grote gok – grote neus. Of ‘rooie gok’ – rode neus
20. Groos – trots, blij met iets, er trots en blij mee zijn.
21. Heb – ‘heb’ en ‘heeft’ verhaspelen; “hij heb ze hond bij ‘m” (hij heeft z’n hond bij zich)
22. Hebbie – heb je
23. Het Kasteel – Sparta stadion
24. Hier, stop dat maar in dat bekkie/mondje, dan stoppie ff met lulle – je reikt iemand, die het hoogste woord voert, wat lekkers aan.
25. Hij heb zitte keile – hij heeft gezopen.
26. Hij/ zij is nog ges – constateren dat een bejaarde man/ vrouw nog pienter is, en bij de tijd is.
27. Hou je achtelijke harses – iemand die domme dingen zegt de mond snoeren.
28. Ik gaat me schoenen thuis brengen – aankondigen dat je naar huis gaat.
29. Ik krijg een fax uit Darmstad – ik moet naar de WC voor een grote boodschap
30. Ja toch, niettan, nou dan! – zo is het toch! Als een soort conclusie.
31. Je ken een klap voor je muil krijge – Iemand die teveel noten op z’n zang heeft, kan een klap voor z’n kop krijgen (meestal bij wijze van spreken), in plaats van dat diegene z’n zin krijgt.
32. Kaakje/ kaakie – biscuitje
33. Kapoentje – lieveheersbeestje
34. Kennen en kunnen verhaspelen. Ik kan haar, ipv ‘ik ken haar’. Dah ken tonnie, ipv ‘dat kan toch niet’.
35. Kennie, kannie- dat iets niet kan bestaat niet.
36. Ke mij et rotte – kan mij ’t schelen.
37. Kommie uit Rotterdam, ke je dat nie hore dan? – dit kun je zeggen als je iemand Rotterdams hoort praten.
38. Koopgoot – Beurstraverse
39. Kroten – rode bieten
40. Krotenkoker – domoor
41. Lekker dan – dat meen je niet, balen.
42. Lekker stoffie – wil je iemand plagen, dan zeg je ‘lekker stoffie’ en pakt diegene bij z’n mouw en knijpt daarbij licht in z’n vel.
43. Let maar niet op de teringzooi – let maar niet op de rommel.
44. Lijpo – (wat een) gek!
45. Méid!! – meestal vrouw tegen vrouw: een uitroep van verbazing, ontzetting, verheuging, of welke emotie dan ook. Meid kan vaak ook vervangen worden door ‘joh!!’.
46. Me klauw – m’n hand
47. Me poot – m’n been
48. Mevroi – vermeend chique uitspraak van ‘mevrouw’. Ook dit gebruikt niemand nog.
49. Muilen dicht! – iedereen z’n kop houden: stilte!
50. Natte t – na de ’t’, aan het einde van een woord, hoor je een zachte ‘s-klank’. Meestal als het woord ook nog aan het einde van een zin valt. Zoals: ‘wat geeft het’ – “het” wordt “hets’ (zachte, net hoorbare, s).
51. Niet lullen, maar poetsen – ga aan de slag, in plaats van erover te praten en/of te klagen.
52. Niet te kanen – niet te eten
53. Niet te nassen – niet te vreten
54. Oja joh?! – beetje sarcastisch soms bedoeld, of nieuwsgierig bedoeld (van: vertel op!)
55. Opkanen – opeten
56. Optyften – wordt praktisch als werkwoord gebruikt voor als iemand moet opflikkeren, oprotten.
57. Opzomeren – je straat of wijk opfleuren samen met de buurt.
58. Opzouten – wegwezen. Minder agressief van toon dan hierboven.
59. Op Zuid – Rotterdam zuid
60. Ouwehoer – iemand die veel praat.
61. Pleurislijer – als iemand je wat geflikt heeft
62. Pluk-me-kaal-straat – De Puntegaalstraat, waar het belastingkantoor was gevestigd.
63. Rotjeknor – Rotterdam
64. 010 – Rotterdam
65. Tebbie? – wat heb je?
66. Tie – ‘ie, ofwel: hij. Bijvoorbeeld: wat heb tie? (wat heeft hij?)
67. ’t Muizengaatje – tunnel onder station Noord, tussen Hillegersberg en het Oude Noorden.
68. Tyfuslijer – klootzak.
69. Uit je nek lulle – onzin praten.
70. Van de container gevallen – gestolen, of achterover gedrukte spullen.
71. Van verkleinwoorden ‘ie’ maken ipv ‘je’ of ’tje’. Kastje wordt kassie. Tasje wordt tassie, broekje wordt broekie, jasje wordt jassie, etc.
72. Vreten – eten, als in de zin van: me vreten wordt koud, of bijvoorbeeld: haal die hond es bij me vreten weg.
73. Waaro, daaro!
74. Wat ben je nou voor mietje/ homo?! Als een man iets niet durft. Meestal man tegen man en als “geintje” bedoeld.
75. Wat loopie te kijken? – wat kijk je naar me?
76. Wat zeggie? Azzie val dan leggie! – geintje, en correctie/ reactie op: ‘wat zeggie?’ Je corrigeert iemand op plat praten, óf je maakt een geintje als iemand vraagt ‘wat zeggie’.
77. We staan ff te ouwehoeren – we zijn even gezellig te praten.
78. Willie een bakkie pleur? – wil je koffie? Vrijwel niemand zegt dit overigens nog; het is een cliché voor Rotterdams geworden.
79. Witte de Zwartstraat – Witte de Withstraat
80. Werkwoord ‘zitten’ toevoegen aan zinnen: ik heb zitten denken, ipv ‘ik heb nagedacht’. Of: hij heb zitten opscheppen, ipv ‘hij heeft opgeschept’.
81. Werkwoord ‘lopen’ toevoegen aan zinnen: ik heb lopen zingen (ipv ‘ik heb gezongen’). Of: hebbie lopen vegen? Ipv ‘heb je geveegd?’
82. Ze – waar “z’n/ zijn” als bezittelijk voornaamwoord gebruikt hoort te worden. Bijvoorbeeld: Hij heb ze auto verkocht (hij heeft z’n auto verkocht).

En als ode aan “Toen was geluk nog heel gewoon”, met het legendarische en onlangs overleden duo Joke Bruijs en Gerard Cox (en natuurlijk met Sjoerd Pleijsier en Mona Goeman Borgesius), ja, in Rotterdamse contreien was het heel normaal om je buur (i.i.g. in de jaren 70) te begroeten met “Jaaapieeejooo!”. Dus heette de ene buurman Jan en de ander Evert, dan was het: “Eeefieooooo” en “Jantjooooo” als zij elkaar tegenkwamen.

De weergegeven quotes en benamingen uit Rotterdam en contreien bevatten niet mijn mening, maar zijn een weergave van wat ik al een leven lang om mij heen hoor hier in Rotterdam van bepaalde Rotterdammers – naast algemeen bekende Rotterdamse woorden en uitdrukkingen. 

Kom niet aan met Amsterdam..

Anekdote. Het vriendje van mijn zoon heeft echte Feyenoord fan als vader. Op een dag was mijn zoon bij hen thuis en zag tussen een paar koelkastmagneetjes er eentje hangen met de tekst ‘I love Amsterdam’. Zoon vroeg aan zijn vriend: hè, waarom hangt er “I love Amsterdam” aan jullie koelkast? Vriendje gelijk tegen zijn vader: papa, er hangt “I love Amsterdam aan de koelkast”. Vader: hè, wát?!?! Hij rukte het van de koelkast en zei: ik pleur dat tyfusding gelijk het huis uit. Vervolgens schreeuwde hij naar zijn vriendin: ‘Ilonáááá´- onderaan de trap. Ze hebben daarna nog daadwerkelijk ruzie gekregen, volgens het vriendje. Waargebeurd. Clubliefde in Rotterdam dus 😉