Tijden veranderen in een razend tempo; met de ban van de sigaret uit de horeca in 2007 was het laatste stukje roken binnen in het openbaar weggevallen. Zelf, als ex-rookster, kan ik me nog alles goed voor de geest halen waar je “vroeger” (want zo lang geleden is het nog allemaal niet) mocht roken in het openbaar, dit artikel is dus een weergave van hoe het vroeger ongeveer ging.
Kom je net als ik uit de jaren 70, of nog van daarvoor, dan had je waarschijnlijk te maken met ouders die rookten, meesters of schoolhoofden die erop los paften, kon je zelf op je 15e of 16e gewoon sigaretten kopen in de winkel, kon je er in de trein één opsteken in de rokerscoupé en rookte je op het MBO gewoon in de aula/ kantine. Op héél veel plekken mocht je dus roken vroeger. Iedereen had z’n eigen merk, daarmee kon je jezelf ook nog profileren. En natuurlijk waren er overal sigarettenreclames buiten op bilboards te zien en in tijdschriften (dit werd begin 2000, of eerder? in de ban gedaan).
Op deze plekken kon je roken vroeger:
Tot wanneer mocht je roken op bepaalde plekken?
- In de trein mocht je tot 2004 roken in de speciale rokerscoupé. De asbakken waren aan het einde van de armleuning geïntegreerd in diezelfde leuning, zo konden ze er niet uit gesloopt worden.
- Ja, ook in het vliegtuig mocht je roken, ook hier waren er rokers en niet rokers afdelingen. Dit was tot halverwege jaren 90 toegestaan bij Nederlandse vliegtuigmaatschappijen. Het kon dus voorkomen dat je bij buitenlandse maatschappijen nog wel mocht roken aan boord.
- Onze hoofdleraar op de basisschool, begin jaren 80, die steevast de 6e klas les gaf, rookte gewoon voor de klas; iets wat wij leerlingen niet raar of apart vonden, maar eigenlijk normaal (we vonden er niets van).
- In het ziekenhuis was roken nog wel toegestaan in restaurants in de jaren 90. Het roken werd stapje voor stapje verbannen, ook buiten werd rookvrij (nog maar een aantal jaar geleden).
- Toen ik in de jaren 80 (’87) naar het MBO ging mochten wij leerlingen in de aula roken, daar stonden asbakken en de aula stond dus vaak blauw van het roken. Binnen roken mochten leerlingen niet op de mavo, dus het verschilde wel per school / of per leeftijdscategorie.
- In de horeca mocht per juli 2008 niet meer binnen gerookt worden, wel waren aparte rokersgedeelten (met eigen entree en gesloten deuren) nog een tijdje toegestaan bij mijn weten. Overigens denken wij de horeca aan restaurants en cafés misschien, maar ook bij V&D of bij IKEA mocht je binnen roken in het rokersgedeelte van het restaurant (ter voorbeeld), dus ook bij winkelketens e.d. die een restaurant hadden, waren rokersplekken.
Speelgoed sigaretten in de vorm van chocolade sigaretten van Sinterklaas
Roken mocht dus op veel plekken. Dit is nu niet meer voorstelbaar en het verbod is beter voor iedereen en het algemeen belang. Kinderen komen tegenwoordig minder in aanraking met sigaretten hierdoor – want wij hadden als kind zelfs “speelgoed sigaretten”, in de vorm van chocolade sigaretten; kon je net doen alsof je rookte en dat vonden we echt leuk als kind! Natuurlijk waren ze er om op te eten, maar als kind stak je ze toch in je mond om te doen alsof je rookte. Daarbij was je ook gewend dat er op verjaardagen sigaretten in glaasjes op tafel stonden voor de gasten, net zoals er zoutjes in bakjes liggen. Héél andere tijden dus, tot ergens in de jaren 70.
De verboden zijn misschien niet voor iedereen even fijn, maar ik blijf van mening dat het veel beter is voor jong en oud. Vaste rokers kunnen net even wat minder vaak een sigaret opsteken. Kinderen hoeven niet meer in rookwalmen te zitten – win win dus.
Was het bekend in de jaren 70 en 80 dat roken slecht voor je was?
Ja, het was bekend dat roken slecht voor je gezondheid was, ook destijds. Wellicht dat men tegenwoordig meer kennis heeft over de uiteenlopende ziektes die roken met zich meebrengt.
Ik kan mij herinneren dat onze biologieleraar begin jaren 80 een wit zoekdoekje naast de deur had gehangen, met daarom een bruine grote vlek. Dat was de rook uitademing van iemand op dat betreffende zakdoekje. Een waarschuwing dus. Aan kinderen en jongeren werd aan alle kanten destijds geprobeerd bij te brengen niet te gaan roken. Ook toen werden er rijbewijzen beloofd aan jongeren als zij niet zouden gaan roken.
